Ontsteking

Iedereen heeft wel eens last van een ontsteking. Op zich niet zo erg als het gaat om een wondje dat een beetje ontstoken raakt. Dit herstelt meestal wel weer vanzelf. Iets heftiger is bv. een slijmbeursontsteking of ontstoken kies.
Een infectieuze ontsteking oftewel inflammatie is een normale natuurlijke reactie van het lichaam wanneer ziekteverwekkers binnendringen. Deze vermenigvuldigen zich en verspreiden zo schadelijke enzymen. Een wondje of splinter wordt dan vaak rondom rood en voelt soms warm aan. Dit is nodig om de wond uiteindelijk te laten genezen.
Het stofje cytokine (molecuul dat een rol speelt bij immuunafweer) komt vrij en dit roept afweercellen op. Ontstekingen zijn dus nuttig omdat ze als doel hebben beschadigingen in ons lichaam te herstellen. Zonder ontstekingen zou dit dus niet gebeuren!! Duren ontstekingen echter langer dan een paar dagen/1 week dan spreken we van een chronische ontsteking. Deze heeft dan meestal een andere oorzaak en moet zo snel mogelijk worden verholpen.
Echter is er ook een ontstekingsvorm die de sluipmoordenaar wordt genoemd. Deze ontstekingsvorm is een ontsteking zonder symptomen en is de gevaarlijke variant.
Onderzoeken hebben aangetoond dat (chronische) ontstekingen bijdragen aan het krijgen van bepaalde ziekten en/of aandoeningen.

Oorzaken van verhoogde ontstekingsactiviteit

Leeftijd en stress

Iets wat we niet kunnen tegenhouden is dat we ouder worden. Naarmate we een hogere leeftijd bereiken neemt ook de ontstekingsactiviteit toe. Niets nieuws zal zijn om te lezen dat stress bijdraagt aan een verhoogde ontstekingsactiviteit. Stress is immers nergens goed voor. Nu is het zo dat bij ouderen met stress een duidelijke verhoging van de ontstekingscytokinen ontstaat. Dit doordat er bij stress adrenaline vrijkomt wat oxidatie veroorzaakt en oxidatie verhoogt weer ontstekingsactiviteit en zo is de cirkel rond. Ouderen kunnen aan stress dus feitelijk eerder dood gaan.

Verzuring en voeding

Verzuring is ook een duidelijke oorzaak van verhoogde ontstekingsactiviteit.  Mede als verkeerde voeding, gebrek aan vezels, te weinig groente en fruit, overgewicht, darmproblemen, allergieën en te weinig beweging. Onder verkeerde voeding verstaan we bewerkte levensmiddelen en voeding met een hoge glycemische index (o.a. aardappelen, wit, bruin en volkoren tarwebrood, bewerkte graanproducten, rijst). Ook suiker, teveel (dierlijke) eiwitten, varkensvlees, gepasteuriseerde zuivel, transvetten, aangebrande voeding en toevoegingen zoals ve-tsin werken ontstekingsbevorderend. Deze toevoegingen kunnen allergische reacties veroorzaken en dat leidt dan weer tot ontstekingen net zoals toxische stoffen in onze voeding.

Allergieën en darmflora

Een allergie kan verergeren door een tekort aan bifidus (gezonde) bacteriën. Allergische reacties verhogen de ontstekingsactiviteit. Een tekort aan lactobacillen verergert ontstekingen. Duidelijk moge dus zijn dat het wederom belangrijk is de darmflora gezond te houden. Simpelweg is het de bedoeling dat de gezonde bacteriën in de darmen de overhand hebben. Zo raakt het evenwicht niet verstoord en het immuunsysteem niet ontregeld. Alleen een sterk en gezond immuunsysteem is in staat infecties en ontstekingen te lijf te gaan. Ongezonde darmen kunnen bijdragen aan bepaalde ontstekingsziekten zoals Reuma, de ziekte van Crohn en tal van andere aandoeningen en zelfs overgewicht.

Andere oorzaken

Vluchtige organische stoffen te vinden in vele plastics, kunststoffen en verf evenals kwik, chemicaliën en straling dragen eveneens bij aan een verhoogde ontstekingsactiviteit.

Mensen die ondervoed zijn, mensen met obesitas, diabetes of een verzwakt immuunsysteem zijn vatbaarder voor infecties. Vooral mensen met obesitas krijgen vaak te kampen met chronische ofwel systemische ontstekingen die zich in het hele lichaam bevinden.

De gevolgen van ontstekingen

Zoals eerder genoemd in dit artikel hebben onderzoeken aangetoond dat ontstekingen bijdragen aan het krijgen van bepaalde ziekten en/of aandoeningen. Omdat ontstekingen invloed hebben op ons immuunsysteem raakt dit hierdoor overbelast. Omdat het (overbelaste) immuunsysteem in ons hele lichaam werkt kunnen ontstekingen zich naar omliggende organen uitbreiden. Doordat de ontsteking niet meer onder controle is circuleren geïnfecteerde cellen via de bloedbaan door ons lichaam.
Een logisch gevolg hiervan is dat orgaanfuncties worden beïnvloed. Zo kunnen op lange termijn de wanden van de bloedvaten door een chronische ontsteking aangetast raken. Er ontstaat dan een verhoogd risico op hoge bloeddruk en zelfs op een beroerte of hartaanval.
Ook de hersencellen kunnen worden aangetast wat de ziekte van Alzheimer tot gevolg kan hebben.
Huid en darmen, onze twee grootste organen krijgen het meest te verduren. Huidklachten kunnen bv. zijn psoriasis en eczeem. Bij de darmen kan dit resulteren in de ziekte van Crohn en PDS (Prikkelbare Darm Syndroom).
Verder kunnen de alvleesklier, galblaas en nieren worden aangetast.
Astmatische klachten, Multiple Sclerose en fibromyalgie zijn zelfs mogelijke gevolgen van chronische ontsteking alsook depressies, slaapproblemen, diabetes type 2 en osteoporose.
Omdat bij ontstekingen vrije radicalen worden geproduceerd die op hun beurt celmutaties teweegbrengen en het DNA beschadigen kan dit leiden tot een verhoogd risico op het krijgen van kanker. Infecties leiden in veel gevallen tot ontstekingen en dienen dan ook zoveel mogelijk te worden vermeden.

Balans tussen Omega 3 en Omega 6 vetzuren

Allereerst is het heel belangrijk dat er geen disbalans is tussen de twee vetzuren omega 3 (o.a.in  lijnzaad(olie), hennepzaad(olie), kokosolie, walnoten) en omega 6 (o.a. in margarine, halvarine, zonnebloemolie). Omega 3 verlaagt de ontstekingsactiviteit en omega 6 verhoogt de ontstekingsactiviteit. Uitzondering is het omega 6 vetzuur GLA (gamma-linoleenzuur) dat wel ontstekingsremmend werkt.
Dit omega 6-vetzuur komt nauwelijks in voeding voor. Het zet (cis)linolzuur om dat te vinden is in plantaardige oliën. Deze omzetting gebeurt vaak in beperkte mate door een te hoge consumptie van transvetten, suiker, alcohol en een tekort aan bepaalde essentiële voedingsstoffen.
Wanneer je niet-biologisch vlees, zuivel en eieren eet krijg je ook een behoorlijke hoeveelheid van het ontstekingsbevorderende Omega 6 binnen. Zorg er dus voor dat de verhouding tussen deze twee vetzuren goed is. Helaas krijgen de meeste mensen meer linolzuur (omega 6) binnen dan alfa-linoleenzuur (omega 3). De verhouding tussen Omega 3 en Omega 6 zou tussen 1:2 en 1:4moeten liggen. Helaas is deze verhouding tegenwoordig bij veel mensen 1:20! Dit is vrij zorgwekkend!
De 'goede' vetten zorgen voor de opname van bepaalde vitamines (A, D, E en K) en ze zijn van belang bij de aanmaak van hormonen. Deze maakt het lichaam aan met behulp van cholesterol.

Ontstekingremmende voeding

• Groene bladgroenten
• Vers fruit (met name bessen)
• Kruiden (kurkuma, peterselie, kaneel, koriander, cayennepeper, gember)
• Noten (met name walnoten)
• Knoflook en ui
• Hennepzaad, lijnzaad en chiazaad
• Avocado’s, alfalfa
• Groene thee
• Zuurkool (gefermenteerd!!)
• Vette vis & algen (directe bronnen van EPA en DHA) zoals chlorella
• Gefermenteerde melkproducten
• Fytonutriënten (aanwezig in felgekleurde groenten)
• Koude persing olijfolie (extra virgine)
• Pure chocolade

Eet zo gevarieerd mogelijk, eet voldoende vezelrijke voeding en drink 2 liter water per dag, liefst gefilterd water of Spa Blauw. Dit laatste vanwege de lage droogrest. (lees etiket: droogrest lager dan 50 mg/l).

Conclusie

Ontstekingen dragen bij aan het krijgen van tal van ziekten en/of aandoeningen zoals hart- en vaatziekten, kanker, Alzheimer, astmatische klachten, depressies, MS en darm- en huidklachten. Dit doordat onze organen op den duur worden aangetast en ons immuunsysteem overbelast raakt. Een gezond immuunsysteem wapent zichzelf tegen ontstekingen. Om dit systeem gezond te houden is het van groot belang om zoveel mogelijk stress te vermijden.
Zorg ervoor dat de goede darmbacteriën de overhand hebben en pak overgewicht aan. Eet zoveel mogelijk gluten-vrij en vermijd pesticiden (bespoten fruit en groente). Eet weinig (dierlijke) eiwitten en zet zeker 2 keer per week vette vis op het menu. Matig alcoholconsumptie, rook niet en beweeg elke dag minstens 30 minuten. En last but not least: zorg goed voor jezelf, vergeet niet te ontspannen, neem voldoende nachtrust, denk positief en wees optimistisch!

Bronnen:
"Gezond en Vitaal oud worden" door Henk de Valk, arts
 Rakoff-Nahoum, Seth. “Cancer Issue: Why Cancer and Inflammation?.”